Thụ tinh nhân tạo cho chó phốc sóc: khi nào nên dùng?

Thụ tinh nhân tạo cho chó là kỹ thuật lấy tinh dịch của chó đực rồi đưa vào đường sinh dục của chó cái mà không cần hai bé giao phối trực tiếp. Với giống nhỏ, nhạy cảm như phốc sóc, đây là giải pháp hữu ích trong nhiều trường hợp phối tự nhiên gặp khó. Bài viết dưới đây giải thích khi nào nên dùng, quy trình thực hiện tại trại Bánh Bò Pomeranian và những điều cần biết trước khi chọn cách này.

Thụ tinh nhân tạo cho chó là gì?

Thay vì cho đực và cái giao phối, người thực hiện lấy tinh của đực giống, kiểm tra chất lượng tinh, rồi dùng ống dẫn vô trùng đưa tinh vào âm đạo của bé cái đúng thời điểm rụng trứng. Phần lớn trường hợp ở chó nhỏ dùng tinh tươi, lấy và bơm ngay trong buổi phối.

Ngoài tinh tươi còn có tinh bảo quản lạnh (dùng trong 1–2 ngày) và tinh đông lạnh (bảo quản lâu dài, thường dùng khi nhập tinh từ nước ngoài). Hai cách này đòi hỏi thiết bị và kỹ thuật cao hơn, chi phí lớn hơn, nên ít phổ biến với chó cảnh tại Việt Nam.

Khi nào nên thụ tinh nhân tạo cho chó phốc sóc?

• Bé cái không chịu đực: bé nhát, hoảng sợ, gầm gừ hoặc ngồi bệt dù đã đúng ngày, phối tự nhiên dễ làm bé hoảng và phối hụt.
• Chênh lệch vóc dáng: đực và cái chênh nhau nhiều về kích thước, khó giao phối tự nhiên.
• Đực giống lớn tuổi hoặc yếu chân: tinh vẫn tốt nhưng khó tự phối.
• Bé cái từng phối tự nhiên không đậu: kết hợp test progesterone và thụ tinh nhân tạo giúp chủ động đúng thời điểm.
• Hai bé ở xa nhau: trong một số trường hợp có thể dùng tinh bảo quản để không phải vận chuyển bé đi xa.
• Hạn chế lây bệnh qua giao phối giữa hai bé.

Quy trình thụ tinh nhân tạo tại trại

1. Canh ngày chính xác

Với thụ tinh nhân tạo, canh đúng ngày còn quan trọng hơn phối tự nhiên, vì không có biểu hiện chịu đực của bé cái để “báo” thời điểm. Trại kết hợp đếm ngày từ khi ra máu, quan sát dấu hiệu và test máu progesterone. Xem chi tiết tại bài canh ngày phối giống chó phốc sóc.

2. Lấy tinh và kiểm tra

Tinh của đực giống được lấy trong điều kiện sạch sẽ, rồi kiểm tra nhanh dưới kính hiển vi: màu, độ đặc, độ di động của tinh trùng. Tinh đạt yêu cầu mới được dùng. Đây cũng là lý do trại luôn test tinh chó đực giống định kỳ.

3. Đưa tinh vào cho bé cái

Người thực hiện dùng ống dẫn vô trùng, mềm, đúng kích cỡ cho giống nhỏ, đưa tinh vào sâu trong âm đạo bé cái. Sau đó giữ phần mông bé cao hơn đầu trong vài phút để tinh không chảy ngược ra ngoài.

4. Lặp lại theo chỉ định

Tuỳ kết quả progesterone, bé có thể được bơm tinh 1–2 lần, cách nhau 1–2 ngày. Sau đó chăm sóc và kiêng cử giống như phối tự nhiên, siêu âm sau 35 ngày để xác nhận có thai.

Tỉ lệ đậu thai có thấp hơn phối tự nhiên không?

Khi dùng tinh tươi chất lượng tốt và canh đúng ngày bằng progesterone, tỉ lệ đậu của thụ tinh nhân tạo có thể cao hơn phối tự nhiên. Ngược lại, nếu canh ngày sai hoặc tinh kém, kết quả sẽ thấp dù làm kỹ thuật cẩn thận. Vì vậy hai yếu tố quyết định là: đúng ngày và tinh tốt.

Vì sao không nên tự làm tại nhà?

Trên mạng có bán nhiều bộ dụng cụ “bơm tinh cho chó” kèm hướng dẫn đơn giản. Trại khuyên không nên tự làm nếu chưa có kinh nghiệm:

• Đường sinh dục của phốc sóc rất nhỏ, đưa ống sai cách dễ gây trầy xước, chảy máu, nhiễm trùng.
• Dụng cụ không vô trùng hoặc không đúng kích cỡ làm tăng nguy cơ viêm.
• Không kiểm tra được tinh nên không biết tinh có đủ chất lượng hay không.
• Không canh được ngày bằng progesterone thì gần như là “đoán”, dễ mất cả một kỳ động dục.

Một kỳ động dục chỉ đến khoảng 6 tháng một lần. Làm sai một lần là mất nửa năm chờ đợi, chưa kể ảnh hưởng tới sức khoẻ sinh sản của bé.

Thụ tinh nhân tạo có ảnh hưởng tới bầy con không?

Không. Chó con sinh ra từ thụ tinh nhân tạo phát triển giống hệt chó con từ phối tự nhiên, vì quá trình thụ tinh và mang thai trong bụng mẹ vẫn diễn ra bình thường. Điều quyết định chất lượng bầy con vẫn là gene của đực, cái và việc chăm sóc mẹ trong thai kỳ. Xem thêm cách chọn đực giống phốc sóc.

Câu hỏi thường gặp

Thụ tinh nhân tạo cho chó có đau không?

Khi làm đúng kỹ thuật với dụng cụ phù hợp, bé cái gần như không đau, chỉ hơi khó chịu trong ít phút. Bé thường bình tĩnh hơn so với phối tự nhiên khi bé nhát.

Khi nào biết thụ tinh nhân tạo đã thành công?

Giống như phối tự nhiên: siêu âm sau 35 ngày kể từ lần bơm tinh đầu tiên. Xem các mốc theo dõi trong bài chó phốc sóc mang thai bao lâu.

Chi phí thụ tinh nhân tạo cho chó bao nhiêu?

Chi phí tuỳ từng trường hợp: có cần test progesterone nhiều lần không, dùng tinh của đực giống nào, bơm mấy lần. Anh chị nhắn Zalo cho trại để được tư vấn cụ thể cho bé nhà mình.

Thụ tinh nhân tạo tại Bánh Bò Pomeranian

Bên cạnh phối tự nhiên, trại có dịch vụ thụ tinh nhân tạo và test tinh đực giống. Phương pháp phù hợp được trại tư vấn tuỳ tình trạng của từng bé cái. Xem thêm dịch vụ phối giống chó phốc sóc, các đực giống đang nhận phối và bảng giá phối.

Lưu ý: bài viết chia sẻ kinh nghiệm chung của trại, không thay thế việc khám và tư vấn trực tiếp của bác sĩ thú y.

Cần trại tư vấn cho bé nhà mình? Nhắn Zalo 0988 883 791 hoặc 0368 507 934, gửi ảnh bé cái và ngày bắt đầu ra máu để được hỗ trợ.